Vũ đến với cà phê, ban sơ chỉ nhằm kiếm tiền, giải thoát bản thân và gia đình khỏi cái nghèo. Nhưng càng gắn bó, càng tìm hiểu cà phê, ông càng thấy nó linh và kì bí. Cà phê vận chuyển một triết lý, một tư tưởng sống chứ không chỉ là thức uống cho bao tử. Cà phê là thể hiện sinh động cho tri thức, sức sáng tạo. Cà phê đối với vị chủ toạ Trung Nguyên mê đắm, thần hiệu và đáng ngưỡng vọng như một “Nữ thần Đen - Nữ thần Sáng tạo” đến nỗi mà ông ra cả “tuyên ngôn cà phê” và “thuyết giáo cà phê” trong đó có phát hiện lớn về sự bất công đối với các nước trồng cà phê. Thậm chí ông còn khởi xướng dự án chẳng thể tin nổi: Thánh địa cà phê toàn cầu. Cùng với đó, ông lại thao thức với công thức thành công cho tuốt cá nhân và nhà nước. Nỗi thao thức đó càng mãnh liệt trong bối cảnh, điều kiện để Việt Nam hội nhập như hiện.
Ông là mẫu người đã nói là làm - không “nói cho đã mồm”. Ông không bằng lòng sống chung với sự manh mún, hay hô khẩu hiệu suông. Ông luôn cổ động cho "một Hoài bão, ba Tinh thần". Trong đó, một Hoài bão là: Việt Nam Trở thành một quốc gia đi đầu, chinh phục và ảnh hưởng; còn ba ý thức là: Chiến binh, thương gia và Sáng tạo. Ông xác định 3 mục tiêu phải làm cho bằng được trong đời người: Toàn cầu hóa Trung Nguyên; Đóng góp vào chiến lược nhà nước cho một Việt Nam hùng mạnh; Theo đuổi thuyết lí Cà phê trên khuôn khổ toàn cầu. Mới nghe Đặng Lê Nguyên Vũ nói có lẽ nhiều người “phát ngán”, nhưng nghe kỹ thì thấy hay, càng nghe càng thấy có nhiều thứ có lý. Nghiên cứu lịch sử của nước ta và nhiều nước khác, ông nhận ra rằng, điểm chí tử của các dân tộc ít thành công là văn hóa Thái Âm - thiếu niềm tin lớn, không có khát vọng lớn, không có tư tưởng gây ảnh hưởng, không dám tranh tiên đi đầu. Ông nói, chưa bao giờ thế giới trở nên khó lường như ngày hôm nay với hàng loạt khủng hoảng đan xen toàn cầu về biến đổi khí hậu, kinh tế - tài chính, năng lượng, lương thực, nghèo đói, dịch bệnh, xung đột sắc tộc - đạo, đối đầu chính trị - quân sự, khủng hoảng nhân bản và đạo đức xã hội, hiểm họa khủng bố, vũ khí giết người hàng loạt... Đây là chỉ dấu của khủng hoảng toàn diện, đan xen và trầm trọng, khủng hoảng về hệ giá trị phát triển, ngay cả đối với các nhà nước thành công nhất. Hơn bao giờ hết, toàn thế giới cần phải Tư Duy Lại, Thiết Kế Lại và Vận Hành Lại. Nhân loại có được nền văn minh như hiện tại là nhờ óc sáng tạo, “Không có sáng tạo, không có lịch sử”. Theo ông, lịch sử loài người được chia làm 3 thời kỳ chính: Sáng tạo để Thích nghi, Sáng tạo vì Lòng tham và giờ đây phải là Sáng tạo có bổn phận. Sáng tạo vì lòng tham và hãnh tiến đã tàn phá thế giới trong mấy trăm năm gần đây. Có 4 cấp độ nhà nước thành công: Thống nhất giữa dân tộc với nhà nước; trở nên quốc gia độc lập - hùng mạnh; trở nên quốc gia then chốt trong nền văn minh; và một nền văn minh dẫn dắt thế giới. Chúng ta đều đang có vấn đề tại 4 cấp độ này. Muốn đạt được các cấp độ đó, chúng ta cần thấu hiểu mình, hiểu bạn bè, hiểu đối tác và hiểu quân thù cũng như hiểu xu hướng chủ lưu của thời đại. Trong đó, quan trọng nhất là ta phải hiểu rõ chân tơ kẽ tóc bản thân mình. Chúng ta có thừa điều kiện để hiện thực hóa. Nhưng muốn làm nên, nhóm nhân lực dẫn dắt Việt cần yếu cần có cùng khát vọng, tầm nhìn, đồng tâm và quyết tâm cao độ; tất tật chúng ta đều phải dốc sức hùng tâm cho các đích; Chúng ta sẽ thành công nếu chọn lựa đúng chiến lược, có phương pháp đúng, và thực thi sáng ý.
Ông cho rằng, nếu là một quốc gia Thống nhất thì phải có sự hợp nhất giữa quốc gia và dân tộc. Có ý thức họ và tông tộc thì phải có Tinh thần quốc tộc - tức Tinh thần quốc dân. Sở dĩ thế giới đang khủng hoảng bởi chưa thoát khỏi cái bóng tư tưởng kinh tế cực đoan cũ của Adam Smith, Keynes, cho đến triết lí địa chính trị Mackinder, triết lí biển Mahan; triết lí quyền mưu đối đầu của Tôn Tử, Clausewitz, Machiavelli; thuyết cạnh tranh sinh tồn Darwin, thuyết dân số tiêu cực Malthus cũng như các thuyết giáo mang tính đối kháng về tinh thần hệ và các tôn giáo có vũ trụ quan, nhân sinh quan cũ. Những tư tưởng hướng về triệt tiêu này tiếp chuyện là cỗi rễ để tạo thành các phân cực đe dọa lẫn nhau. Hơn bao giờ hết, chúng ta cần có niềm tin rằng, toàn thể nhân loại hoàn toàn có thể tạo ra một thế giới hài hòa và cùng phát triển vững bền với những ích lợi mang tính phổ biến và không loại trừ lẫn nhau. Và chìa khóa không gì khác chính là ý thức Cà phê diệu huyền. “Thuyết lí Cà phê” ra đời với hạt nhân là ý thức Cà Phê - Sáng tạo có nghĩa vụ. Tinh thần Cà phê phát biểu rằng: Mọi người ai cũng có thể thành công; muốn thành công cần có sáng tạo; cà phê kích xúc sáng tạo; nhưng sáng tạo cần có một số điều kiện nền tảng về văn hóa và chính trị. Từ ý thức nhân bản đó, có thể nói cà phê là năng lượng của nền kinh tế kiến thức, kinh tế sáng tạo, kinh tế bền vững, giúp kiến tạo thế giới mới. Có gần 3 tỉ người thương và mê say cà phê trên toàn cầu, xuyên đạo, văn hóa, địa lý, thể chế chính trị. Đây là một lực lượng sáng tạo hùng hậu, và nếu họ hướng tới sáng tạo có nghĩa vụ thì thế giới sẽ hết sức tốt đẹp. Ông nói, bây chừ đang là thời điểm giao thoa giữa nguy cơ ngàn năm và dịp ngàn năm mà chúng ta cần đổi thay để chộp lấy thời cơ hội nhập. Một là, quờ quạng thế giới đang rơi vào khủng hoảng chung, và thực chất của cuộc khủng hoảng đó là khủng hoảng tài nguyên thiên nhiên và không gian sinh tồn cho loài người. Hai là, thế giới đang bị chi phối bởi các tư tưởng đối đầu cưc đoan triệt tiêu lẫn nhau. Ba là, đấu có xung đột, tranh chấp đối với các nguồn lực phát triển. Bốn là, loài người vẫn theo quán tính tư duy cũ của nhị nguyên luận dẫn đến phân tranh. Năm là, vấn đề lớn nhất của loài người hiện giờ là khủng hoảng niềm tin. Những mối nguy chung đó đáng báo động ở cấp cao nhất. Mục tiêu của ông là rõ ràng và liên hoàn: “Đoàn kết dân tộc – Thống nhất ASEAN – tụ hợp thế giới”. Việt Nam có đầy đủ điều kiện để thực thi chiến lược định vị trọng tâm. Đây là thời đại mà các thần thế dịch chuyển trọng tâm từ Tây sang Đông, là dịp để ta xúc tiếp trót với thế giới. Căn cứ theo thuyết “Chuỗi giá trị” và thuyết lí biên cương mềm, ông cho rằng, những nước nhỏ yếu hay những dân tộc tiêu thụ luôn ở phân khúc thấp nhất trong chuỗi giá trị toàn cầu. “Với những nguyên chiến lược dồi dào, chúng ta phải thắng cuộc chiến kinh tế này. Vì sao không!", ông tin tưởng.#. Mong ước của ông là một Việt Nam hùng mạnh, ảnh hưởng, một Việt Nam có một sứ mệnh với thế giới. “Người khác làm được thì ta làm được. Dân tộc khác làm được thì dân tộc ta làm được. Nước khác làm được thì Việt Nam làm được và còn làm tốt hơn”, ông nói thêm: “Khi cùng nhau, không gì là không thể”. Nếu là một thân hữu của ông, bạn sẽ thấy ông luôn trằn trọc về “một Việt Nam hùng cường, vĩ đại và ảnh hưởng”. Có thời kì ông lui về nông trại, khóa chặt cửa cả năm ròng, đêm đêm làm bạn với cà phê, nghiền ngẫm một lối đi đặc sắc hơn và sáng dạ hơn cho giang sơn, điều đã lấy đi nhiều năng lượng của ông. Ông yêu thích tư duy “dựa lưng vào núi, tiến ra biển cả”. Theo ông, tư duy này là đáng ngẫm ngợi , đây là một tư duy liên hệ mang tính chất phát hiện. Hàng nghìn năm qua, dân tộc ta đã tư duy khu trú, vọng nội, cát cứ. Tư duy mở cửa giao thương với thế giới chính là tả cụ thể nhất của Tinh thần chinh phục, khám phá và hướng ngoại cũng như ý thức trọng thương - điều vắng bóng trong lịch sử dựng nước và giữ nước. Tư duy biển là tư duy thượng tôn thương mại, thượng tôn giao lưu, buôn bán, luận bàn. Tinh thần doanh gia là chìa khóa của chúng ta. Kinh tế phải là trọng điểm của mọi chính sách. … Nhưng chính những ý tưởng đó tuồng như đã khiến Đặng Lê Nguyên Vũ trở thành cô độc. Lẽ giản đơn là nhiều người không “cảm” được cái “cá biệt” của vị CEO của Trung Nguyên. Ông đơn chiếc bởi ông chọn cho mình một lối đi riêng cùng nỗi ưu tư và phương pháp luận không giống ai. Nhưng trong những cơn bão tố búa rìu dư luận, ông vẫn mặc nhiên như… Tinh thần Cà phê. Cố nhiên, ông có những nhược điểm mang tính con người. Nếu bạn là người quá nhạy cảm thì hẳn bạn sẽ khó chịu khi tiếp xúc với ông, có ấn tượng tuồng như ông quá lạt lẽo. Thậm chí đôi khi ông cực đoạn đến mức kiêu bạt áp đặt cả quan điểm của mình không thèm tính đến phản ứng của người đối diện. Nhưng đó chính là Đặng Lê Nguyên Vũ. Tôi xúc tiếp với ông ở nhiều góc độ rất đời. Nếu tinh ý bạn sẽ cảm nhận không phải ông là người khô khan mà thực ra ông rất giỏi che giấu xúc cảm. Theo ông, nếu ai cũng lo cho mỗi bản thân, lo kiếm tiền theo kiểu “vinh thân phì gia” thậm chí còn làm nghèo đất nước thì “khác gì loài cầm thú”? Trong cuộc nói chuyện, đôi khi mắt ông quắc lên dữ dội. Ánh mắt ấy, cùng với hình tướng và thần thái bạo liệt của ông, khóa chặt và ám ánh bất kỳ đối phương nào. Những lời nói của ông như toát thẳng từ cõi lòng luôn của một người đàn ông khảng khái, không quen nói lời hoa mỹ. Và, có lẽ khó khăn lớn nhất khi gặp ông chính là phải chia tay ông. Trong chầu cà phê đem buổi chiều muộn, ông nhấp một ngụm đắng gắt, rít khói thuốc, đăm chiêu phóng tầm mắt về phía đường chân trời, nơi từ trong mù sương hiển lộ ra dãy núi cao nguyên M’drắk hình yên ngựa hùng vĩ cùng một con đại bàng đơn độc đang dang cánh dũng mãnh, nhìn ngắm thiên hạ từ trên đỉnh cao vời vợi. Ông không giấu được vẻ cô đơn buồn bã vì thiếu người sẻ chia.
Buôn Ma Thuột, 6.2013 TS Phan Quốc Việt |
Thứ Tư, 31 tháng 7, 2013
Cà phê với Đặng Lê Nội dung Nguyên Vũ
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét