Đảm bảo nguyên tắc độc lập trong hoạt động của Tòa án theo quy định của Hiến pháp "quan toà, hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật; nghiêm cấm cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc xét xử của thẩm phán, hội thẩm" (Khoản 2 Điều 103) là một trong những nhiệm vụ quan yếu đặt ra đối với Dự thảo Luật Tổ chức TAND (sửa đổi) được TANDTC xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng qua (22/4) nhằm khắc phục được những hạn chế khiến chất lượng xét xử của các Tòa án chưa đáp ứng được yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao của từng lớp. Hạn chế duyệt án, chỉ đạo xét xử TANDTC cho rằng, nguyên do đẵn của những tồn tại, bất cập trong hoạt động Tòa án lên đường từ các quy định của luật pháp hiện hành về mô hình tổ chức Tòa án, vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, bộ máy của Tòa án từng cấp còn chưa hợp lý, chưa phù hợp với các nguyên tắc về tổ chức và hoạt động của cơ quan thực hiện quyền tư pháp, chưa đáp ứng được các nguyên tắc cơ bản về tổ chức và hoạt động của TAND theo ý thức cách tân tư pháp. Song ông Phan Trung Lý - Chủ nhiệm Ủy ban pháp luật - chỉ ra rằng, không chỉ ở luật hiện hành mặc cả Dự thảo, tính độc lập của thẩm phán vẫn là vấn đề cần phải xem lại để nâng cao chất lượng xét xử. Hiện nay, các TAND cấp tỉnh, cấp huyện đang được tổ chức theo địa giới hành chính nên được coi là các Tòa án địa phương. Bên cạnh đó, hội thẩm quần chúng. # Lại do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu nên "sự phụ thuộc" của Tòa án, hội thẩm với chính quyền địa phương là "điều không tránh khỏi". Vấn đề này cũng đã được tranh cãi gay gắt khi bàn thảo về Luật Tố tụng Hành chính với lo ngại "sự phụ thuộc của Tòa án với địa phương khiến Tòa chẳng thể khách quan khi xử "quan" tại địa phương". Thành thử, trong Dự thảo Luật, TANDTC đề xuất mô hình các TAND "tổ chức và hoạt động theo thẩm quyền xét xử, không phụ thuộc vào đơn vị hành chính" (gồm: Tòa án sơ thẩm khu vực, Tòa án phúc thẩm, Tòa thượng thẩm, TANDTC), trong đó TAND sơ thẩm khu vực sẽ góp phần khắc phục những hạn chế, bất cập do mô hình tổ chức "song
Băn khoăn về vấn đề này, chủ toạ Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu Dự thảo phải diễn tả rõ hơn quyền độc lập của quan toà cùng việc đảm bảo nguyên tắc tranh tụng tại Tòa. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện thì cho rằng cần quy định thẩm phán có nhiệm vụ, quyền hạn xét xử những vụ án và giải quyết những việc khác thuộc thẩm quyền của Tòa án theo quy định của luật pháp tố tụng, chứ không cần qui định "và sự cắt cử của Chánh án Tòa án nơi mình công tác hoặc nơi mình được luân chuyển, biệt phái, điều động” như trong Dự thảo để trình diễn.# Rõ nguyên tắc độc lập của quan toà. Ủy ban Tư pháp cũng yêu cầu TANDTC nối nghiên cứu, làm rõ mối quan hệ lãnh đạo, quản lý của Chánh án TAND đối với thẩm phán, Hội đồng xét xử để thực hiện đúng nguyên tắc “thẩm phán, hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật”. Đồng thời, "hạn chế các tác động thụ động của việc Chánh án Tòa án tổ chức duyệt án, chỉ đạo xét xử các vụ án cụ thể xâm phạm đến quyền độc lập xét xử, chỉ tuân theo pháp luật của quan toà và Hội đồng xét xử như trong thực tế hoạt động xét xử Hiện nay" - ông Hiện lưu ý. Phát triển án lệ để hạn chế việc “lách luật” Dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức TAND lần này đã quy định nhiệm vụ xây dựng và phát triển án lệ của TANDTC. Theo Chánh án TANDTC Trương Hòa Bình, phát triển án lệ và buộc ràng trách nhiệm tham khảo án lệ khi xét xử "vững chắc sẽ hạn chế đến mức thấp nhất các vụ việc xét xử oan, sai, hạn chế việc “lách luật” do tiêu cực trong quá trình giải quyết vụ án", song song cụ thể hóa quy định tại Điều 104 của Hiến pháp về việc TANDTC “Bảo đảm ứng dụng hợp nhất pháp luật trong xét xử”. Mặc dầu còn có nhiều quan điểm "ngập ngừng" trước việc đưa "án lệ" vào Dự thảo và yêu cầu trước mắt chỉ quy định TANDTC có nhiệm vụ tổng kết kinh nghiệm xét xử, đảm bảo áp dụng hợp nhất luật pháp là hợp với Hiến pháp, nhưng TANDTC cho rằng, việc quy định nhiệm vụ xây dựng và phát triển án lệ sẽ đáp ứng đề nghị phải kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong công tác xét xử, khắc phục tình trạng quá tải và chậm ban hành văn bản chỉ dẫn vận dụng luật pháp. Hơn nữa, việc công bố án lệ sẽ "nhất cử lưỡng tiện" khi vừa giúp người dân nắm rõ đường lối xét xử, dự báo được kết quả những vụ việc có can dự đến quyền và lợi ích của họ, vừa là căn cứ để Tòa án (thẩm phán) tham khảo, phân tích khuyết điểm trong những vụ án xét xử trước đó, rút kinh nghiệm, hạn chế việc kết án oan, sai. Bên cạnh đó, từ nhiều năm nay TANDTC đã và đang thực hiện nhiệm vụ tổng kết thực tiễn xét xử của Tòa án các cấp, chỉ dẫn các Tòa án áp dụng hợp nhất luật pháp dưới hình thức ban hành Nghị quyết của TANDTC, được coi là văn bản quy phạm pháp luật. Theo Ủy ban Tư pháp, "đây là hình thức rất có hiệu quả, được thực tế kiểm nghiệm, cần tiếp tục phát huy". Do đó, đồng tình với ý kiến TANDTC phát triển án lệ, Ủy ban Tư pháp cho rằng, ở Việt Nam, “án lệ” cần phải xác định là các quyết định giám đốc thẩm của TANDTC và không phải là văn bản quy phạm pháp luật để các Tòa án khác nghiên cứu tham khảo và làm theo... thẩm phán được kéo dài tuổi nghỉ hưu không đảm trách chức phận lãnh đạo Trong lần sửa đổi Luật TAND này, TANDTC yêu cầu kéo dài tuổi làm việc của thẩm phán TANDTC đến 65 tuổi (không phân biệt nam, nữ); thẩm phán khác đến 62 tuổi đối với nam, 60 tuổi đối với nữ vì thẩm phán là một nghề đặc biệt, rất cần những người có kinh nghiệm trong công tác xét xử. Phần nhiều thành viên Ủy ban Tư pháp nhất trí với việc quy định quan toà TANDTC là nam làm việc không quá 65 tuổi, là nữ làm việc không quá 60 tuổi. Đối với các thẩm phán khác, vẫn áp dụng độ tuổi làm việc nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi và đề nghị quy định rõ thẩm phán được kéo dài tuổi nghỉ hưu không đảm đương chức vụ lãnh đạo. |
Thứ Sáu, 25 tháng 4, 2014
Còn chỉ đạo xét còn rất nóng xử, còn án oan
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét