Quy tắc mới lạ chốn phòng the của võ sĩ Nhật xưa

Trong 7 thế kỷ, từ cuối thế kỷ 12 cho tới cuối thế kỷ 19, Nhật Bản bị đặt dưới sự thống trị của các thống lĩnh quân đội, triều đình Thiên hoàng dường như chỉ là bù nhìn. Chính bởi thế, Mạc phủ chính là nơi tụ tập quyền lực bậc nhất, quyết định mọi vấn đề lớn của nhà nước. Chính nên chi, những câu chuyện chốn phòng the kỳ bí nhất cũng bắt nguồn từ chính nơi này… Vợ cả không được phép có con Người ta thường nói, vào thời kỳ chế độ chính trị Mạc phủ đã thành thục thì những “chính thất” (vợ cả, được cưới chính thức) của các vị tướng quân trong Mạc phủ bắt đầu trở thành những hiện tượng quái lạ. Các tướng quân lựa chọn phu nhân ra sao. Đương nhiên đốn là những cô gái con nhà quý tộc, bản thân tướng quân nhiều khi không có quyền phát ngôn. Những cuộc hôn nhân chính trị như vậy là chuyện thường gặp, đặc biệt là trong thời phong kiến. Tuy nhiên, điều kỳ quái chính là ở 1 lệ luật ngầm mà người ta đặt ra cho các tướng quân: Không được phép làm các bà vợ cả… có thai. Luật lệ này có thể sẽ khiến nhiều người ngạc nhiên. Bởi lẽ, trong những triều đình phong kiến khác, hoàng hậu chỉ mong sao mau nhanh chóng chóng sinh được 1 đứa con, đặc biệt là con trai. Bởi lẽ, con trai do hoàng hậu sinh ra nghĩa là dòng đích. Phải có con trai do hoàng hậu sinh ra, triều đình sẽ bớt đi được rất nhiều chuyện anh em tàn sát lẫn nhau, các quan đại thần chia bè kết đảng, làm loạn triều chính. Vậy tại sao các tướng quân Mạc phủ của Nhật Bản thời xa xưa lại không được phép để vợ cả mang thai? Hơn nữa, thời bấy giờ chưa có biện pháp tránh thai, cũng không thể thực hiện các giải phẫu triệt sản, vậy các vị tướng quân này làm sao để đảm bảo là không có chuyện “ngoài ý muốn”? Hóa ra, đằng sau nguyên tắc có vẻ hài hước này chính là một vấn đề chính trị rất nghiêm trang. Thế cuộc chính trị của Nhật Bản lúc bấy giờ khá là cổ quái. Một mặt, Thiên hoàng được coi như dốt, là người có quyền lực vô thượng về mặt danh nghĩa. Mặt khác, người cầm quyền đích thực, nắm mọi quyền sinh sát lại chính là các tướng quân. Thực tại, mô hình cai trị ở Nhật Bản lúc bấy giờ giống với thời vua Lê chúa Trịnh ở Việt Nam. Vua Lê là người đứng đầu triều đình về mặt danh nghĩa nhưng các chúa Trịnh mới là người nắm thực quyền. Người Việt Nam ta có câu vua chúa cũng chính là vì chế độ cai trị này. Tại Nhật Bản, các “chúa” chính là các vị tướng quân nắm quyền ở Mạc phủ. Thời bấy giờ, thiên hoàng đảm nhận phần nghi lễ còn các tướng quân đảm nhiệm phần cai trị. Việc phân chia thu nhập cũng được quy định theo tỉ lệ: Tướng quân mỗi năm 4 triệu thạch, thiên hoàng mỗi năm 50 ngàn thạch. Tỉ lệ thu nhập giữa hai bên hình như là nghịch lý, thiên hoàng chỉ được hưởng lương bằng 1/100 của tướng quân. Tuy nhiên, thời bấy giờ người ta lại coi đó là chuyện rất thường ngày, thậm chí hợp lý. Thiên hoàng ngài chẳng phải là con của trời hay sao, dùng tiền của người phàm làm gì mà muốn nhiều? Do vậy, tuy thân là hoàng đế một nước nhưng thiên hoàng thời Mạc phủ thẳng phải lâm vào cảnh quẫn trí, cơm của người hầu kẻ hạ thường xuyên phải độn vài phần cám. Trong cảnh ngộ đó, giả sử thiên hoàng có xuống chiếu đòi thêm xống áo, thu nhập thì không những chẳng có người hưởng ứng mà trái lại, thậm chí còn cho rằng vị thiên hoàng có vấn đề về đầu óc. Hoặc khởi binh tạo phản? Là vua 1 nước, sao phải cất binh tạo phản, đó chẳng phải là việc đáng mặt của một hoàng đế, khăng khăng không thể làm. Không những bị các vị tướng quân chèn ép, thiên hoàng có thể bị họ ép phải thoái vị bất cứ lúc nào. Vậy chẳng phải các vị tướng quân mới thực sự là hoàng đế hay sao? Tướng quân Tokugawa. Trên thực tế, các tướng quân đứng đầu Mạc phủ dù một tay che trời, song về danh nghĩa thì họ vẫn phải tuân lệnh của thiên hoàng, vì thế có những lúc không thể thoát cảnh huống ngang trái. Chả hạn như họ Tokugawa dưới thời Mạc phủ Tokugawa (bắt đầu từ năm 1600 cho đến Minh Trị Duy Tân năm 1868) vốn chẳng phải là một danh gia vọng tộc gì, bởi thế thường bị giới quý tộc cũ của Nhật Bản khinh thường. Tại một nhà nước quý trọng huyết hệ như Nhật Bản họ Tokugawa buộc phải tìm cách nâng cao danh vọng của gia tộc mình. Cho nên, từ thế hệ thứ ba, tướng quân Iemitsu trở đi, gia tộc Tokugawa bắt đầu ngần những người vợ chính thất là con cháu những quý tộc ở kinh đô, bao gồm cả thiên hoàng. Việc kết giao với quý tộc cũ được coi họ Tokugawa coi là một phương pháp hữu hiệu để nâng cao danh vọng của họ mình. Tuy nhiên điều này cũng tạo ra một nguy cơ, đó là những người nữ giới quý tộc được cưới về hoặc con cháu do họ đẻ ra sau này rất có thể sẽ khống chế cục diện của Mạc phủ. Khi ấy, việc kết giao với quý tộc chẳng những không mang lại hiệu quả mà còn phản tác dụng, tước đoạt quyền lực mà tổ tiên dòng tộc Tokugawa dày công xây dựng. Vậy phải làm cách nào để vừa có thể kết duyên mà tránh được hậu họa về sau? Những người của dòng họ Tokugawa đã nghĩ ra một cách khôn cùng nỡ, đó là tước đoạt quyền sinh dục của những người phụ nữ được cưới về. Không chỉ những người chính thất xuất thân quý tộc tuyệt đối không được phép có con mà trong số những người vợ bé giả dụ ai có xuất thân quý tộc cũng tuyệt đối không được phép có con. Người nữ giới bị tước đoạt mất chức năng thiên tính của mình là sinh con, lại sống trong một từng lớp phong kiến khắt khe dĩ nhiên khó tránh khỏi việc tính cách ngày một trở thành khó chịu. Ngoài ra, do họ đều là những công chúa hoặc ít nhất cũng là tiểu thư quý tộc, lá ngọc cành vàng, cho nên, dù xuất giá về với Mạc phủ, họ vẫn mang theo rất nhiều người hầu. Những người hầu nữ này xuất thân từ gia đình quý tộc nên vốn rất hống hách. Lại thêm, từ khi về Mạc phủ, chủ nhân của họ vì chuyện riêng tư mà suốt ngày quạu quọ, trách phạt, thành ra họ càng thêm hách dịch, tìm chỗ để trút giận. Chẳng hạn, phu nhân của tướng quân đời thứ 14 của Mạc phủ Tokugawa là Iemochi là công chúa Kazu, con gái của thiên hoàng. Nhờ cuộc hôn phối này, Iemochi đã giữ được tước phong Nội thân vương. Tuy nhiên, sau khi đã về nhà chồng, công chúa Kazu vẫn giữ cách hành xử trong chốn cung đình của thiên hoàng. Ngay cả cách búi tóc cho tới điểm trang và ăn mặc nhất tề đều theo quy cách của hoàng cung chứ không chịu tuân theo quy định của Mạc phủ. Bộ phim nói về hậu cung Mạc phủ. Những nữ quan được công chúa Kazu đưa về Mạc phủ thấy chủ mình như vậy cũng bắt chước làm theo, một mực không chịu tuân theo quy định ở Mạc phủ. Mẹ của tướng quân Iemochi thấy cảnh đó quá chướng mắt, nhiều lần ra mặt nhắc Kazu phải tuân theo những quy định của Mạc phủ. Vì thế, mối quan hệ giữa hai người trở thành rất găng tay. Vậy cách điểm trang, phục sức của công chúa Kazu có điểm gì dị kì mà khiến bà mẹ chồng chốn Mạc phủ cũng phải trách mắng, không còn nể nang gì tới thân phận cao quý của cô nữa? Theo biên chép của sử sách, công chúa Kazu cố định không chịu cạo mày. Theo quy định của Mạc phủ, những thê thiếp trong Mạc phủ nhất loạt phải cạo chân mày, song song cạo hết cả lớp lông tơ trên mặt, sau đó dùng bút vẽ chân mày, gọi là “mi trên điện”. Sở dĩ gọi là “mi trên điện” là vì những lông mày này không phải do những người phụ nữ tự vẽ mà do một người đàn ông có đủ tư cách trong chính quyền Mạc phủ thực hiện. Trước nhất họ sẽ cạo sạch chân mày trên mặt sau đó dùng bút mực vẽ hai đường lông mày vừa tròn vừa ngắn lên trên. Tuy nhiên, công chúa Kazu khi về đến Mạc phủ cố định không chịu cạo lông mày cũng không chịu cạo lông mặt đi. Thứ nữa là Kazu không chịu vấn tóc. Những người đàn bà sống trong Mạc phủ không chỉ có nếp vấn tóc mà cách vấn cũng rất tỉ mỉ. Đương thời, những nữ quan cao cấp sẽ vấn tóc thành hình giống như một cây nấm. Thông thường, kiểu tóc “nấm” này chỉ dành cho các phu nhân của tướng quân và các nữ quan cao cấp, tuy nhiên, những nữ quan cấp thấp hơn trong những ngày về tỉnh vẫn có thể chải kiểu tóc này. Đó là những ngày vinh diệu đối với họ. Trong những ngày ấy, các nữ quan này sẽ có thể ngẩng cao đầu, khinh những cả những vị quan chức cao cấp của triều đình. Tuy nhiên, khi Kazu về Mạc phủ, cô và các nữ quan của mình một mực không chịu vấn kiểu tóc “kỳ dị” đó. Chưa hết, công chúa Kazu còn nhất thiết không chịu nhuộm răng đen. Cũng giống như người Việt thời xưa, đàn bà Nhật Bản thời cổ đại cũng có tập tục nhuộm răng đen. Trong thời đại hiện tại, khi mà mọi người quan niệm răng phải trắng mới là răng đẹp thì những người phụ nữ có hàm răng đen sẽ khiến nhiều chàng trai phải bối rối. Tuy nhiên, vào thời đó, răng càng đen thì càng đẹp. Làm thế nào để làm cho răng đen? Người Nhật dùng trà, rượu, giấm và đường trộn đều với nhau sau đó bỏ vào một ít bột sắt đã được rang nóng, sau khi để nhiều ngày cho lên men, người ta lại đem đun sôi lên mới thành thứ dung dịch để nhuộm răng. Thứ dung dịch này có mùi khó chịu do vậy, việc nhuộm răng thực thụ là một cực hình với nhiều người. Thành ra, công chúa Kazu một mực không chịu nhuộm răng. Cuộc sống của công chúa Kazu ở Mạc phủ sau đó ra sao không thấy sử sách nói đến. Tuy nhiên, với tư tưởng chống đối và tính cách mãnh liệt như vậy, kiên cố cô công chúa đã gây cho vị tướng quân đời thứ 14 không ít phiền toái. Muốn ngủ với vợ phải xin phép Hoàng đế sủng hạnh phi tần là chuyện hoàn toàn thông thường, bởi lẽ hoàng cung chính là nhà của hoàng đế, những người nữ giới ở đó là của riêng ông ta. Tuy nhiên, thân mang đại quyền như các vị tướng quân Mạc phủ lại không được tự do đến như vậy. Các vị tướng quân Mạc phủ không được sống cùng một nơi với vợ. Cả thảy phụ nữ trong Mạc phủ, kể cả mẹ của các tướng quân đều sống trong một nơi gọi là Ōoku (tức thị hậu cung) còn các vị tướng quân sống ở một nơi hoàn toàn tách biệt với hệ thống quản lý, bảo vệ cho tới nhà bếp riêng biệt. Vì sao lại có kiểu bố cục cổ quái này? Nhiều người dự đoán rằng, ông cha của các vị tướng quân đều xuất thân từ bộ đội Vì thế, nơi ở của các vị tướng quân được thiết kế theo kiểu doanh trại quân đội. Một khi tướng quân đã xuất chinh, trong những cảnh huống bình thường không thể mang theo vợ con vì vậy, các bà vợ phải được sắp xếp ở một nơi khác. Thành ra, trong kết cấu của Mạc phủ mới có chuyện tướng quân ở một nơi còn thê thiếp ở một nơi khác. Mặc dầu cùng ở trong một tòa thành, tuy nhiên, nơi ở của vợ con các tướng quân vẫn tượng trưng cho “hậu phương” còn nơi ở của tướng quân chính là doanh trại chỉ huy nơi tiền tuyến. Tuy nhiên, kết cấu này cũng đẻ ra rất nhiều thứ phiền phức, khiến cho các tướng quân muốn được gặp vợ mình cũng giống như khổ sai vậy. Nói khổ sai ấy là còn nhẹ. Theo quy định của Mạc phủ, tướng quân không được phép triệu bất cứ người vợ nào tới “nhà riêng” của mình để “sủng hạnh”. Cho nên, muốn “sủng hạnh” thê thiếp của mình, tướng quân phải tự mình tới hậu cung. Tuy nhiên, không phải cứ muốn là đi được cũng không phải muốn vào phòng của phi tử nào cũng được. Ngay cả chuyện tới hậu cung của tướng quân cũng được quy định rất chém. Nếu tướng quân muốn cùng ái ân với 1 người vợ nào đó thì phải tới một địa điểm nhất thiết trong hậu cung. Tướng quân vào hậu cung, vị phi tử đã được chọn trước sẽ trong căn phòng đặc biệt này đợi. Làm thế nào để biết tướng quân chọn ai? Vậy thì tướng quân phải “xin phép” từ trước. Vì thế, trong Mạc phủ mới sinh ra một lệ luật khá kỳ quái là, mỗi lần tướng quân muốn sủng hạnh 1 phi tử nào đó thì buộc phải thông tin trước với nữ tổng quản trong hậu cung để hậu cung chuẩn bị tiếp đón từ trước. Lệ luật này mới nghe ra thì có vẻ như tướng quân chẳng còn chút quyền lực nào cả. Tuy nhiên, bản chất thì mục đích của biện pháp này chính là gìn giữ sự tôn nghiêm của các vị tướng quân. Bởi lẽ, lỡ như một khi tướng quân cao hứng muốn sủng hạnh phi tần nào đó mà chạy xộc ngay vào hậu cung, các phi tử không kịp chuẩn bị, người thì áo quần xộc xệch, người thì chưa điểm trang, người thì chưa kịp súc cả miệng,… như vậy chẳng phải là thất lễ với các vị tướng quân oai quyền lắm hay sao? Tướng quân thông báo trước là mình muốn sủng hạnh phi tần nào, các vị phi tần cùng tất tật hậu cung sẽ có sự chuẩn bị chu đáo để đón tiếp, như vậy sẽ tránh được những tình huống bất ngờ xảy ra. Tới đây, ắt sẽ có người thắc mắc, như vậy chỉ có thể nói là “thông báo” chứ sao lại nói là “xin phép” được. Trên thực tại, thì nói “xin phép” không sai, bởi lẽ trong rất nhiều trường hợp, những “đề nghị” sủng hạnh của các tướng quân bị từ chối. Bởi lẽ, tướng quân của Mạc phủ và thiên hoàng là hai thiết chế khá độc lập, vì vậy, các ngày lễ tiết, eo sèo của các tướng quân cũng khác với các nhà khác. Theo đó, có một số ngày đặc biệt mà nếu tướng quân qua đêm tại hậu cung sẽ bị coi là mất hết cả thể thống, Chẳng hạn như các ngày lễ kỉ niệm các vị tướng quân đời trước hay như ngày có dấu hiệu dị thường,… Vào những ngày như vậy, hậu cung có trách nhiệm đóng chặt cửa, cảnh cáo những vị tướng quân có trí tưởng không tốt để tránh cho các vị tướng quân mắc phải sai trái, làm tổn hại hình tượng của các tướng quân. Ngoài ra, một khi tướng quân đã “thông tin” sẽ qua đêm tại hậu cung mà giữa chừng lại cụt hứng đổi ý cũng không được chấp nhận. Hẳn nhiên, ngoại trừ những trường hợp xảy ra chiến tranh hoặc có chính biến trong Mạc phủ. Lý do thì vẫn là để gìn giữ sự oai nghiêm của các tướng quân. Một vị tướng quân cai quản cả một giang sơn, đường đường chính chính như vậy làm sao lại có thể không giữ lời hứa được. Nói là như vậy, nhưng ở một góc độ nào đó thì nói rằng tướng quân đúng là phải “xin phép” mới được vào hậu cung cũng chẳng có gì sai. Nhưng như vậy vẫn chưa phải là đã xong chuyện. Sau khi đã “xin phép” xong, trước khi có thể ái ân cùng người vợ yêu của mình, tướng quân còn phải thực hiện một loạt các bước theo lớp lang đã được sắp sẵn mới có thể được như ý nguyện. Hẳn điều này sẽ khiến nhiều người cảm thấy buồn cười. Nói cho trần trụi thì chỉ là ngủ với vợ thôi mà cũng lắm thủ tục như vậy thì làm tướng quân làm gì cho khổ? Nhưng đó mới là sự phận biệt giữa dân đen và quý tộc. Một người thuộc tầng lớp quý tộc cao quý như các vị tướng quân, phải làm việc gì cũng thông thường giống như chúng ta thì làm sao bộc lộ được sự dị biệt và cao quý của mình? Trong chốn hậu cung của các tướng quân thời kỳ Mạc phủ còn có một luật lệ khác, cổ quái không kém, đó là các thê thiếp một khi quá 30 tuổi thì bất kể là vợ cả hay vợ bé đều nhất loạt không được phép cùng với tướng quân qua đêm nữa. Phải những quy tắc trước là để bảo vệ sự uy nghiêm của các tướng quân thì lề luật này nghe ra có vẻ tàn nhẫn với nữ giới. Tuy nhiên, bản tính đây lại là một lề luật đứng trên lập trường bảo vệ nữ giới. Thời bấy giờ, dù là phụ nữ trẻ tuổi cũng thường bị lưu sản hoặc tử vong khi sinh. Thành thử, những người đàn bà quá 30 tuổi mà vẫn qua đêm với các tướng quân, sau đó mang thai và sinh con là điều rất hiểm. Đó là về mặt lý thuyết, còn trong thực tiễn, khi quy tắc này được ứng dụng đã gây ra không ít phiền phức. Chả hạn vào đời tướng quân thứ 9 của chế độ Mạc phủ Takugawa, có 2 người đàn bà cùng giành giật nhau sự sủng hạnh của tướng quân, trong đó một người là chính thất còn người còn lại vốn là 1 nàng hầu gái. Tuy nhiên, do người vợ cả tuổi đã dạo 30, thành thử, theo quy định, tướng quân không được phép sủng hạnh người vợ cả nữa. Dù là vợ chồng nhưng xa mặt cách lòng, lại thêm cô vợ trẻ tuy xuất thân thấp kém nhưng lại luôn ân cần ở bên, nên tướng quân chóng vánh quên mất người vợ cả, dồn hết sự sủng hạnh cho cô vợ bé. Theo Phunutoday