Hoàng Anh
Dù vậy, truyện ngắn của Munro thường được cho là giống tiểu thuyết hay những tiểu thuyết thu nhỏ, không chỉ bởi độ dài của chúng mà còn bởi mật độ cuộc sống mà bà "nhét" vào tác phẩm.
Alice Munro bắt đầu viết truyện từ những năm tháng tuổi teen. Sau khi rời trường phổ thông, bà giành được học bổng nghiên cứu báo chí và tiếng Anh tại Đại học Western Ontario, nơi đây, bà bán máu, làm bồi bàn, cuốn thuốc lá, thủ thư cùng nhiều công việc khác để kiếm tiền ăn học.
Đầu năm nay, nhà văn 82 tuổi đã thông tin kế hoạch gác bút, rời bỏ công việc văn chương để tận hưởng những năm tháng cuối đời.
Trong truyền thống của Viện Hàn Lâm, giải thưởng thường về tay các tiểu thuyết gia hoặc những nhà thơ mà ít khi chú trọng tới tác giả truyện ngắn - điều đã được dỡ bỏ qua trường hợp Munro năm nay. Những phụ nữ như tôi sau một đôi năm đã được mặc váy ngắn và nhảy nhót".
Thông báo giải Nobel đến với Alice Munro trong tình huống bất ngờ. Nhà văn Alice Munro. Alice Munro là nhà văn nữ thứ 13 giành giải Nobel văn chương. Thẳng tắp xúc tiếp sách báo cộng với niềm mê say có sẵn, Munro vừa bán sách, vừa chăm con, vừa cho ra đời những tác phẩm của riêng mình.
Thế nhưng, bản thân Alice Munro từng không xác định mình sẽ gắn bó với loại thể này. Sau đó, nhiều hợp tuyển khác tuần tự ra đời: "Something I've Been Meaning to Tell You" (1974), "Who Do You Think You Are?" (1978 - thắng giải Governor General), "The Moons of Jupiter" (1982), "Runaway" (2004 - tác phẩm đã được dịch sang tiếng Việt với tiêu đề "Trốn chạy"), "The View from Castle Rock" (2006), "Too Much Happiness" (2009).
Tôi cho rằng những cố của tôi vào loại thể này đã được bồi thường". Sinh ra và lớn lên tại thị trấn Wingham, Ontario, Canada, miền quê nhỏ bé này đã lặng lẽ đi vào đời sống tinh thần của Alice Munro, sau này là bối cảnh xuất hiện trở đi trở lại trong nhiều truyện ngắn của bà dưới những cái tên khác nhau như Jubilee, Hanratty.
Trước đó, tác giả Saul Bellow sinh ở Canada cũng được trao giải năm 1976 nhưng đã chuyển tới sống ở Mỹ từ năm 1941.
Munro cũng được đánh giá là nhà văn đã "cách mệnh hóa" cấu trúc của truyện ngắn - các tác phẩm thường bắt đầu ở một mốc bất thần, sau đó kể ngược về sau hoặc chuyển dịch về phía trước trong quỹ đạo thời kì, với chấm dứt vô cùng khó lường.
Các tác phẩm thời kỳ đầu của Munro thường nêu bật sự khác biệt giữa cuộc sống thời niên thiếu ở Wingham, một thị trấn cổ hủ phía Tây Toronro, cũng như những biến chuyển cuộc sống sau cách mệnh xã hội những năm 1960. Ngạc nhiên khi biết mình đoạt giải Nobel chuẩn y NXB Penguin Random House, Alice Munro san sớt, bà rất sửng sốt và hàm ơn giải thưởng của Viện Hàn Lâm Thụy Điển.
Năm 1976, bà tục hôn với nhà nghiên cứu địa lý Gerald Fremlin. Bà xuất bản truyện ngắn trước hết năm 1950, khi còn ngồi trên ghế giảng đường đại học, tác phẩm có tên "The Dimensions of a Shadow". Bà cũng nhận nhiều giải thưởng văn chương, trong đó có giải Man Booker Quốc tế 2009 và ba giải thưởng Governor General danh giá của Canada.
Trong lời công bố của Viện Hàn Lâm Thụy Điển, bà được mệnh danh là "bậc thầy của truyện ngắn đương đại". Munro cũng quan tâm tới phụ nữ và các cô gái trẻ, những vấn đề mà họ phải đối mặt trong cuộc sống ở những thị trấn nhỏ của bà. "Tôi đặc biệt vui vì thắng lợi này sẽ làm bằng lòng nhiều người Canada. Chung sống với nhau được ba mặt con, Munro và chồng chia tay năm 1972
Munro sau đó được con gái đánh thức vào lúc 4h sáng để thông báo tin vui. Bà cũng là người Canada đầu tiên nhận giải thưởng này.
Năm 1951, Munro bất thần nghỉ học để thành thân với người bạn cùng trường James Munro. Tổng cộng, Alice Munro đã xuất bản 14 tuyển tập truyện ngắn trong quãng đời viết của mình, chưa kể nhiều tác phẩm lẻ khác. Ảnh: AP. Trong một cuộc phỏng vấn với AP vào năm 2003, bà nói thời kỳ 1960 là "những năm tháng tiệt". "Trong nhiều năm, tôi cứ nghĩ rằng truyện ngắn chỉ là bước thực tập, và tôi sẽ viết tiểu thuyết vào một ngày nào đó.
Từng coi truyện ngắn chỉ là "bài tập" cho tiểu thuyết Ngày 10/10, Alice Munro vượt qua nhiều tiếng tăm lớn khác của văn học thế giới để nhận giải Nobel lần thứ 106.
Ảnh: Usa. Vài phút sau khi biết tin, nhận cuộc điện thoại từ Hãng truyền hình Canada, Alice Munro như vẫn còn đang chuếnh choáng: "Dường như có điều gì đó thật huy hoàng đang xảy ra nhưng tôi không thể nào biểu đạt, nó nhiều đến mức tôi chẳng thể nói ra bằng lời". Tôi cũng rất hạnh phúc khi giải thưởng sẽ mang lại sự để ý tới những nhà văn trên đất nước tôi".
Những câu chuyện thường có bối cảnh là những thị trấn nhỏ, nơi tưởng thăng bình lặng lẽ nhưng ẩn chứa không ít xung đột, mâu thuẫn, căng thẳng phát xuất từ những dị biệt thế hệ, những cụt đạo đức, tham vọng sống của con người trong xã hội.
Mẹ bà là một thầy và cha là dân cày. Các tác phẩm của Alice Munro. Dù rằng vậy, bà vẫn giữ họ của mình theo họ người chồng đầu tiên - Alice Ann Munro. Ấn tượng trước hết mà Alice Munro, nữ nhà văn 82 tuổi giành giải Nobel 2013, để lại cho người khác là nét nhân hậu, gần gụi với mái đầu bạc phơ, ánh mắt và nụ cười nhóc con ấm áp.
Bà bỏ lỡ cuộc điện thoại thông báo của Viện Hàn Lâm khi đang tới thăm nhà con gái ở Victoria , British Columbia.
Năm 1968, khi Munro 37 tuổi, tuyển tập truyện ngắn "Dance of the Happy Shades" ra đời, nhận được sự để ý lớn trong giới văn chương Canada. Sau đó tôi phát hiện, truyện ngắn là hết thảy những gì tôi có thể làm, và tôi đối diện với nó. Những chủ đề giản dị, thường thấy trong cuộc sống được biểu đạt bằng lối viết dụng công ở chi tiết - dù chỉ bộc lộ những câu chuyện hàng ngày, các chi tiết khi qua tay Munro đều tỏa sáng; và sắc nét ở nhân vật.
Bà cũng không tin là mình lại được trao giải thưởng năm nay. "Tôi đích thực hy vọng giải thưởng này sẽ khiến mọi người dòm truyện ngắn như một thể loại nghệ thuật quan trọng, không chỉ là một thứ trò chơi cho tới khi bạn có được một cuốn tiểu thuyết trong tay", Alice Munro nói. "Tôi sinh ra vào năm 1931, tới lúc đó, tôi cũng đã lớn nhưng không phải quá già.
Tuyển tập "Hateship, Friendship, Courtship, Loveship, Marriage" (2001) của Munro là chất liệu chính cho bộ phim "Away from Her" của đạo diễn Sarah Polley năm 2006. "Dance of the Happy Shades" cũng tức thời được trao giải Governor General - giải thưởng văn học lớn của Canada - dành cho lĩnh vực văn học hư cấu.
Tuyển tập gần đây nhất của bà là "Dear Lifer" phát hành năm 2012. Có thể thấy, cuộc sống xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến các sáng tác của Munro. Năm 1971, bà xuất bản hợp tuyển truyện ngắn "Lives of Girls and Women", được các nhà phê bình đánh giá là một tiểu thuyết có tính giáo dục lớn. Từ năm 10 tuổi, Munro đã đắm mình trong những cuốn sách và nuôi dưỡng giấc mộng văn chương.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét