Đức Một hang núi trong Hòn Đất, nơi chị Tư Ràng từng chống chọi - Ảnh: T
Ở tuổi ngoài 80, bà Cà Mỵ vẫn khá sáng suốt, nhưng từ mấy năm qua bà đã phải di chuyển bằng đôi tay do bị trật khớp chân phải trong một tai nạn cần lao. Chúng tôi tìm đến nhà bà Cà Mỵ. Vậy là gia đình tôi chia làm hai. Cộng cư trên diện tích vài trăm hecta, khu di tích lịch sử - thắng cảnh Ba Hòn (Hòn Đất, Hòn Me, Hòn Quéo) là nơi tiếp giáp giữa biển và đất liền.
Chị Tư thấy vậy cũng tự nguyện ở lại coi ngó má và tôi. Sáng hôm sau tôi chạy xe đến Xí nghiệp phim Tổng hợp trên đường Lý Chính Thắng (Q. Tiên sư cha dự kháng Pháp tại quê nhà Lương Phi (Tri Tôn, An Giang) và mất vào năm 1947, khi đó anh Hai và chị Ba của Sáu Mỳ đã thoát ly đi kháng chiến.
Tự nhiên đã kiến tạo cho các hòn này hệ thống hàng trăm hang, hầm ăn thông với nhau tạo thành thế liên hoàn hết sức lý tưởng cho việc phòng thủ. Gặp lại “chị Sứ” Bộ phim Hòn Đất của đạo diễn Hồng Sến (chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Anh Đức) từng gây tiếng vang lớn trong làng điện ảnh cách đây gần 30 năm.
Cha dượng cùng với anh Hai Tỏ và anh Năm Nhu lên tàu ra Bắc; còn má, chị Tư Ràng và tôi ở lại miền Nam. Tôi nhất thiết khước từ, nhưng vì thấy anh tha thiết quá nên đành nhận lời. 7 (TP. Cho nên trong quá cố từng có những trận đánh kéo dài nhiều ngày diễn ra nơi đây, trong đó có trận chị Sứ tham gia và hi sinh.
Nhờ chiếc máy may đó mà chị vừa đánh giặc, vừa lo cho mẹ và em cho tới ngày chị hi sinh. # Nhưng anh chị vẫn chờ nhau. Trong ký ức của ông Sáu Mỳ, chị Sứ - Tư Ràng là người đàn bà giỏi giang, đa tài, không nề việc gì.
Năm 2012 khi làm lễ giỗ lần thứ 50 cho chị, huyện Hòn Đất định đón anh về mới hay anh vừa mất cách đó hai tháng!” - ông Sáu Mỳ kể
Nhắc lại chuyện này, ông Sáu Mỳ trầm mặc: Trong truyện và trong phim Hòn Đất , chị Sứ có chồng đi tụ tập, chị ở lại nuôi đứa con gái nhỏ.
Nhưng rồi tới cận ngày đi đùng một cái má tôi không chịu đi bởi bà đang mang thai người em út Bình Sơn, muốn ở lại giữ nhà chờ cha tôi quay về. Tôi nghe xong quá bất thần, vì từ hồi nào tới giờ có biết đóng phim ảnh gì đâu.
Hòn Đất bây giờ thật thăng bình với những vườn cây trái xanh um. Năm 13 tuổi, Tư Ràng tham dự đội thiếu niên cứu quốc tại địa phương. Anh nói với tôi là bộ phim Hòn Đất đang chuẩn bị bấm máy mà chưa tìm được người thủ vai nữ chính nên đến mời tôi dự. HCM), bà hiệp nghị nhắc lại chuyện xưa mà không khỏi bổi hổi: “Một bữa chiều khi tôi vừa đi dạy về đã thấy đạo diễn Hồng Sến chờ sẵn ở nhà.
Những người dân cố cựu ở Hòn Đất kể với chúng tôi rằng Xăm chính là Năm Khen, em ruột ông Tư Mắm Ruốc quê ở huyện Hòn Đất. “Ý chí sắt đá và lòng gan dạ cộng với nhân tố địa lợi đã giúp đồng đội của chị Sứ trụ vững và đánh bật đối thủ đông, mạnh gấp trăm lần” - ông Trần Văn Hiền, trưởng Ban quản lý di tích lịch sử - thắng cảnh Ba Hòn, nói về những chiến công đã đi vào lịch sử.
Suốt gần bảy năm sau ngày chia tay, chị ở Nam, anh ở Bắc, dù không có tin tưởng. Cuộc đoàn tụ chưa được bao lâu thì cả gia đình chuẩn bị đi tụ hội cùng với xưởng 18 theo Hiệp Định Genève. Tư Ràng lúc ấy mới lên 10, phải làm lụng vần vật phụ mẹ nuôi hai em. Tiếp chúng tôi trong căn nhà yên tĩnh ở P. Bà lo vậy thôi chứ thật ra những đồng đội của chị Sứ - Tư Ràng như bà Tư Ngần, nguyên bí thư Huyện ủy Hòn Đất, đều biết.
Kết quả là tôi được chọn ngay lần diễn thử đầu tiên”. HCM
Năm năm sau ngày cha ruột chết thật, mẹ chị tục hôn với ông Phạm Văn Hổ, giám đốc xưởng công binh 18, chuyên về tu sửa khí giới. Liệt sĩ Phan Thị Ràng Bà hiệp nghị vẫn giữ mái tóc dài sau hơn 30 năm nhập vai - Ảnh: Tấn Đức Ông Sáu Mỳ - Phan Văn Mỳ (sinh năm 1947, nguyên bí thơ Huyện ủy Tri Tôn, nguyên trưởng Ban dân vận Tỉnh ủy An Giang) - em ruột của anh hùng liệt sĩ Phan Thị Ràng (Tư Ràng), nguyên mẫu của chị Sứ trong tác phẩm Hòn Đất của nhà văn Anh Đức - kể ba má ông có với nhau năm người con, đặt tên: Hai Tỏ, Ba Rõ, Tư Ràng, Năm Nhu và Sáu Mỳ.
Sau gần một năm tạm nghỉ dạy để theo đoàn làm phim, lúc xuống Hòn Đất (Kiên Giang), Châu Đốc (An Giang), lúc ra Biên Hòa, Trị An (Đồng Nai), hiệp nghị đã hoàn thành xuất sắc vai diễn. Sau cuộc chia tay, chị Tư Ràng cùng mẹ và em Mỳ về Hồng Dân (Bạc Liêu), qua Rạch Sỏi, Hòn Đất, Hà Tiên, rồi về Tri Tôn.
Mãi về sau khi hay chị tôi hi sinh, anh Tư Quang mới lập gia đình ở miền Bắc, về sau anh chuyển vào làm bí thơ một quận ở TP. Ông hoàn thành tiểu thuyết Hòn Đất vào tháng 5-1965. Tác phẩm này đã mang lại cho ông Giải thưởng văn chương Nguyễn Đình Chiểu và được đưa vào giảng dạy trong chương trình văn học phổ biến.
TẤN ĐỨC. Đ. Vai nữ chính (chị Sứ) được giao cho người lần đầu đóng phim: cô giáo Ngô Thị Hiệp Định (sinh năm 1954), nghiêm đường dạy sử của Trường trung học sư phạm TP.
Ột” để người ta lầm tưởng bà cho heo nuôi thả rừng ăn, nhưng thật ra là để “Việt cộng” trong hang nghe thấy đến lấy. 3) thì được đưa một đoạn thoại trong phân cảnh chị Sứ bị bắt, để xem qua rồi diễn xuất thử ngay trước mắt cả hội đồng tuyển diễn viên.
Tôi hồi hộp lắm nhưng có lẽ do đã có thời kì tham gia kháng chiến, yêu thích nhân vật chị Sứ đến độ đọc đi đọc lại muốn ghẹo cả tiểu thuyết Hòn Đất nên diễn rất nhập tâm.
Ở đó, cách nay hơn 50 năm, ngày ngày bà đã lặng thầm nấu cơm cho vào cà om đội lên vách đá, ngồi mà kêu “ột
Không con, không họ hàng, bà sống một mình trong căn nhà tình nghĩa bằng tiền trợ cấp. Anh ấy là người được bố mẹ tôi chọn, hứa hôn cho chị Tư, đợi hai năm nữa khi chị đủ 18 tuổi sẽ làm lễ cưới.
Có người còn khẳng định nhiều lần trông thấy mấy người con của Xăm vào thắp nhang trên mộ chị Sứ, nhưng bẵng đi mấy năm rồi không biết đã dời nhà đi đâu. Nhà văn Anh Đức tên thật là Bùi Đức Ái, sinh năm 1935 tại xã Bình Hòa, huyện Châu Thành (An Giang). Chị Tư Ràng khi ấy gần 16 tuổi đã cùng các em dọn về ở cùng cha dượng trong căn nhà mới dựng đầu kênh Đạo Sáu, thuộc xã Bình Sơn để đấu hoạt động.
Tài sản quý giá nhất lúc nào chị cũng mang theo bên mình là chiếc máy may hiệu Singer cũ trị giá cả trăm đồng mẹ chị đã mua từ số tiền dành để chi xài khi sinh mà ông Hổ để lại trước khi đi tập hợp. HCM. Mấy bận ban quản lý di tích mời bà về thờ tự, xem như nhân chứng sống của Hòn Đất, nhưng bà không chịu xa ngôi nhà đã gắn bó bao năm.
Chồng bà mất cách đây hơn chục năm. “Nhiều người cứ tưởng chị Tư Ràng có chồng nhưng không phải vậy, ba má tôi mới đứng ra hứa hôn thôi.
Chuyện trò với khách đến thăm, bà Cà Mỵ luôn sợ bị hiểu nhầm nên cứ phân trần: “Tui đâu phải con bà Cà Sợi, đâu phải em thằng Xăm”. Má cương quyết ở lại, tôi cũng không muốn rời xa má. Sau vai diễn để đời này, hiệp nghị trở về với nghề dạy học, dù không ít đạo diễn mời bà tham dự các phim khác. Trong tác phẩm Hòn Đất, Cà Mỵ là con bà Cà Sợi và là em ruột của trung úy Xăm, chỉ huy đại đội biệt kích.
Khu mộ chị Phan Thị Ràng tại khu di tích lịch sử - thắng cảnh Ba Hòn, xã Thổ Sơn, huyện Hòn Đất - Ảnh: T. Và cũng sau bận đóng phim đó, suốt 30 năm qua bà luôn giữ mái tóc dày mượt xõa kín bờ vai, lúc nào cũng thơm lừng mùi hương bưởi hệt như suối tóc của chị Sứ năm nào. Không ngờ đó là cuộc chia ly định mệnh, bởi sau đó chị Tư hi sinh mà không một lần gặp lại người yêu đã hứa hôn” - ông Sáu Mỳ nhớ lại.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét